Logo

KPA w pomocy społecznej – praktyczne prowadzenie postępowań administracyjnych i wydawanie decyzji

Fecha

el Martes, 15 de Diciembre 2026

Hora

09:00 Europe/Warsaw

Ver en mi zona horaria
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Este campo es obligatorio.
Campos obligatorios
Si ya está registrado y no puede localizar su email de confirmación de registro, ¡haga clic aquí!
La dirección de correo electrónico es incorrecta. Por favor vuelve a comprobar tu dirección de email.

Se ha enviado un mensaje de confirmación con los detalles de inicio de sesión a la dirección de correo electrónico facilitada.

Prueba de configuración del sistema. ¡Haga clic aquí!

Agenda del evento

1. Podstawy prawne i zasady prowadzenia postępowania
  • Zakres stosowania KPA w sprawach pomocy społecznej – art. 14 ustawy o pomocy społecznej i relacja przepisów ogólnych do szczególnych.
  • Zasady ogólne KPA w praktyce OPS/CUS: praworządność, prawda obiektywna, informowanie stron, zaufanie, czynny udział strony, szybkość i prostota postępowania.
  • Obowiązek przestrzegania właściwości rzeczowej i miejscowej oraz skutki wydania decyzji przez organ niewłaściwy.
 
2. Wszczęcie postępowania i ustalenie stron
  • Wszczęcie postępowania na wniosek i z urzędu – art. 61 KPA i art. 102 ustawy o pomocy społecznej.
  • Data wszczęcia postępowania, zawiadomienie stron oraz zgoda strony w przypadku wszczęcia z urzędu sprawy wymagającej wniosku.
  • Ustalenie strony postępowania – interes prawny, obowiązek, osoby uprawnione do działania w imieniu strony.
  • Przedstawiciel ustawowy, pełnomocnik, pełnomocnictwo do protokołu oraz kurator dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych.
  • Właściwość miejscowa gminy na podstawie art. 101 ustawy o pomocy społecznej: miejsce zamieszkania, bezdomność, pobyt w placówce i przypadki szczególne.
  • Przekazanie podania według właściwości, spory o właściwość i czynności niecierpiące zwłoki.
3. Podanie, braki formalne i obowiązki organu
  • Wymogi podania i braki formalne – art. 63–64 KPA.
  • Kiedy podanie można pozostawić bez rozpoznania, a kiedy nie wolno przerzucać na stronę obowiązku gromadzenia dokumentów, które powinien zgromadzić organ?
  • Wnioski o pomoc społeczną a dokumentowanie sytuacji osoby lub rodziny – rola rodzinnego wywiadu środowiskowego.
  • Obowiązek informacyjny wobec strony, w tym przekazanie informacji o przetwarzaniu danych przy pierwszej czynności skierowanej do strony.
4. Postępowanie wyjaśniające i dowodowe
  • Rodzinny wywiad środowiskowy – cel, zakres, terminy przeprowadzania i znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
  • Dokumenty urzędowe i prywatne, oświadczenia strony, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny i inne środki dowodowe.
  • Dokumentowanie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej – art. 107 ustawy o pomocy społecznej.
  • Oświadczenia składane pod rygorem odpowiedzialności karnej – kiedy i na jakiej podstawie można je odbierać?
  • Współdziałanie strony w postępowaniu i skutki odmowy współpracy, w tym odmowy złożenia oświadczenia o stanie majątkowym.
  • Wezwania, doręczenia, terminy, protokoły i adnotacje urzędowe.
  • Prawo strony do przeglądania akt i sporządzania kopii – art. 73 KPA.
  • Czynny udział strony przed wydaniem decyzji – art. 10 KPA oraz obowiązek wskazania niespełnionych przesłanek zależnych od strony – art. 79a KPA.
5. Terminy załatwiania spraw i bezczynność organu
  • Terminy załatwiania spraw – art. 35 KPA i przepisy szczególne.
  • Zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazanie przyczyn zwłoki i nowego terminu – art. 36 KPA.
  • Bezczynność a przewlekłość postępowania – różnice praktyczne.
  • Ponaglenie – przesłanki, sposób wniesienia i obowiązki organu.
  • Odpowiedzialność pracownika za niezałatwienie sprawy w terminie – art. 38 KPA.
6. Decyzja administracyjna w pomocy społecznej
  • Kiedy przyznanie świadczenia wymaga decyzji, a kiedy ustawa o pomocy społecznej przewiduje odstępstwo od tej zasady?
  • Wydanie decyzji po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego – wyjątki ustawowe.
  • Elementy decyzji administracyjnej – art. 107 KPA: oznaczenie organu i strony, podstawa prawna, rozstrzygnięcie, uzasadnienie i pouczenie.
  • Jak sporządzić prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne? Ustalenia, dowody, ocena materiału i wyjaśnienie zastosowanych przepisów.
  • Kiedy można odstąpić od uzasadnienia decyzji?
  • Rygor natychmiastowej wykonalności – przesłanki i tryb z art. 108 KPA.
  • Umorzenie postępowania – kiedy sprawa stała się bezprzedmiotowa? 105 KPA.
  • Postanowienia w toku postępowania – różnica między decyzją a postanowieniem i zaskarżalność postanowień.
7. Zmiana, uchylenie i wygaśnięcie decyzji – kiedy i na jakiej podstawie?
  • 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej jako szczególna podstawa zmiany lub uchylenia decyzji w sprawach pomocy społecznej.
  • Zmiana lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody – zmiana przepisów prawa, zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej oraz pobranie nienależnego świadczenia.
  • Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji w razie marnotrawienia świadczeń, dysproporcji między dochodem a sytuacją majątkową oraz odmowy złożenia oświadczenia o stanie majątkowym.
  • Zmiana decyzji na korzyść strony – czy wymagana jest zgoda strony?
  • 154 KPA – zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa.
  • 155 KPA – zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo; przesłanki zgody strony, interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
  • Relacja art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej do art. 154–155 KPA oraz znaczenie art. 163 KPA.
  • 162 KPA – stwierdzenie wygaśnięcia decyzji: kiedy decyzja stała się bezprzedmiotowa albo strona nie dopełniła warunku?
  • 113 KPA – sprostowanie błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek; granica między sprostowaniem a merytoryczną zmianą decyzji.
  • Jak dobrać rozstrzygnięcie do zdarzenia, które nastąpiło po wydaniu decyzji? Zmiana treści decyzji, uchylenie uprawnienia, wygaśnięcie decyzji czy odrębne postępowanie?
8. Zwrot należności i nienależnie pobranych świadczeń
  • 104 ustawy o pomocy społecznej – ustalanie wysokości należności podlegających zwrotowi i terminów ich zwrotu w drodze decyzji.
  • Rozróżnienie decyzji zmieniającej lub uchylającej decyzję przyznającą świadczenie od decyzji ustalającej obowiązek zwrotu należności.
  • Odstąpienie od żądania zwrotu, umorzenie należności, odroczenie terminu płatności i rozłożenie na raty.
  • Potrącenia z bieżących świadczeń i dochodzenie należności w trybie egzekucji administracyjnej – podstawowe zagadnienia.
9. Odwołania i nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji
  • Odwołanie od decyzji i zażalenie na postanowienie – terminy, tryb wniesienia i obowiązki organu pierwszej instancji.
  • Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania i skutki uzyskania przez decyzję ostateczności.
  • Wznowienie postępowania – przesłanki z art. 145 i nast.
  • Stwierdzenie nieważności decyzji – przesłanki kwalifikowanych wad z art. 156 i nast.
  • Rozróżnienie zwykłej zmiany decyzji od wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności.
10. Analiza przypadków z praktyki OPS/CUS
  • Zmiana sytuacji dochodowej osoby pobierającej świadczenie – jaki tryb zastosować?
  • Zmiana sytuacji osobistej strony i ustanie przesłanek przyznania świadczenia.
  • Marnotrawienie przyznanej pomocy lub ujawnienie dysproporcji między dochodem a majątkiem.
  • Odmowa złożenia oświadczenia o stanie majątkowym – konsekwencje procesowe i materialnoprawne.
  • Ujawnienie pobrania świadczenia nienależnego – relacja zmiany/uchylenia decyzji do postępowania o zwrot.
  • Błąd w decyzji – kiedy wystarczy sprostowanie, a kiedy konieczna jest zmiana lub zastosowanie innego trybu?

Karol Jasiak

Prawnik i pracownik socjalny z ponad 29-letnim doświadczeniem w pomocy społecznej na szczeblu gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Ekspert łączący wieloletnią praktykę terenową z funkcjami zarządczymi (były kierownik OPS i PCPR oraz przewodniczący Zespołów Interdyscyplinarnych). Specjalizuje się w systemie przeciwdziałania przemocy domowej oraz procedurze „Niebieskie Karty”. Swoje kompetencje opiera na:- 15-letnim stażu jako mediator sądowy przy Sądzie Okręgowym w Poznaniu.- Ukończonym Studium Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie (Niebieska Linia).- Certyfikacji trenera Treningu Zastępowania Agresji (Amity) oraz III stopniu Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach. Obecnie ceniony trener i praktyk, prowadzący szkolenia dla kadr pomocy społecznej oraz programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc.