Logo

KPA w pomocy społecznej – praktyczne prowadzenie postępowań administracyjnych i wydawanie decyzji

Data

Terça-feira, 15 Dezembro 2026

Horário

09:00 Europe/Warsaw

Ver no meu fuso horário
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Este campo é obrigatório.
Campos obrigatórios
* Caso já tenha se registrado e não consiga localizar seu e-mail de confirmação de registro, clique aqui!
O endereço de e-mail está incorreto. Verifique seu endereço de e-mail.

Um e-mail de confirmação com detalhes de login foi enviado ao e-mail fornecido.

Teste de configuração do sistema. Clique aqui!

Pauta do evento

1. Podstawy prawne i zasady prowadzenia postępowania
  • Zakres stosowania KPA w sprawach pomocy społecznej – art. 14 ustawy o pomocy społecznej i relacja przepisów ogólnych do szczególnych.
  • Zasady ogólne KPA w praktyce OPS/CUS: praworządność, prawda obiektywna, informowanie stron, zaufanie, czynny udział strony, szybkość i prostota postępowania.
  • Obowiązek przestrzegania właściwości rzeczowej i miejscowej oraz skutki wydania decyzji przez organ niewłaściwy.
 
2. Wszczęcie postępowania i ustalenie stron
  • Wszczęcie postępowania na wniosek i z urzędu – art. 61 KPA i art. 102 ustawy o pomocy społecznej.
  • Data wszczęcia postępowania, zawiadomienie stron oraz zgoda strony w przypadku wszczęcia z urzędu sprawy wymagającej wniosku.
  • Ustalenie strony postępowania – interes prawny, obowiązek, osoby uprawnione do działania w imieniu strony.
  • Przedstawiciel ustawowy, pełnomocnik, pełnomocnictwo do protokołu oraz kurator dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych.
  • Właściwość miejscowa gminy na podstawie art. 101 ustawy o pomocy społecznej: miejsce zamieszkania, bezdomność, pobyt w placówce i przypadki szczególne.
  • Przekazanie podania według właściwości, spory o właściwość i czynności niecierpiące zwłoki.
3. Podanie, braki formalne i obowiązki organu
  • Wymogi podania i braki formalne – art. 63–64 KPA.
  • Kiedy podanie można pozostawić bez rozpoznania, a kiedy nie wolno przerzucać na stronę obowiązku gromadzenia dokumentów, które powinien zgromadzić organ?
  • Wnioski o pomoc społeczną a dokumentowanie sytuacji osoby lub rodziny – rola rodzinnego wywiadu środowiskowego.
  • Obowiązek informacyjny wobec strony, w tym przekazanie informacji o przetwarzaniu danych przy pierwszej czynności skierowanej do strony.
4. Postępowanie wyjaśniające i dowodowe
  • Rodzinny wywiad środowiskowy – cel, zakres, terminy przeprowadzania i znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
  • Dokumenty urzędowe i prywatne, oświadczenia strony, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny i inne środki dowodowe.
  • Dokumentowanie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej – art. 107 ustawy o pomocy społecznej.
  • Oświadczenia składane pod rygorem odpowiedzialności karnej – kiedy i na jakiej podstawie można je odbierać?
  • Współdziałanie strony w postępowaniu i skutki odmowy współpracy, w tym odmowy złożenia oświadczenia o stanie majątkowym.
  • Wezwania, doręczenia, terminy, protokoły i adnotacje urzędowe.
  • Prawo strony do przeglądania akt i sporządzania kopii – art. 73 KPA.
  • Czynny udział strony przed wydaniem decyzji – art. 10 KPA oraz obowiązek wskazania niespełnionych przesłanek zależnych od strony – art. 79a KPA.
5. Terminy załatwiania spraw i bezczynność organu
  • Terminy załatwiania spraw – art. 35 KPA i przepisy szczególne.
  • Zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazanie przyczyn zwłoki i nowego terminu – art. 36 KPA.
  • Bezczynność a przewlekłość postępowania – różnice praktyczne.
  • Ponaglenie – przesłanki, sposób wniesienia i obowiązki organu.
  • Odpowiedzialność pracownika za niezałatwienie sprawy w terminie – art. 38 KPA.
6. Decyzja administracyjna w pomocy społecznej
  • Kiedy przyznanie świadczenia wymaga decyzji, a kiedy ustawa o pomocy społecznej przewiduje odstępstwo od tej zasady?
  • Wydanie decyzji po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego – wyjątki ustawowe.
  • Elementy decyzji administracyjnej – art. 107 KPA: oznaczenie organu i strony, podstawa prawna, rozstrzygnięcie, uzasadnienie i pouczenie.
  • Jak sporządzić prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne? Ustalenia, dowody, ocena materiału i wyjaśnienie zastosowanych przepisów.
  • Kiedy można odstąpić od uzasadnienia decyzji?
  • Rygor natychmiastowej wykonalności – przesłanki i tryb z art. 108 KPA.
  • Umorzenie postępowania – kiedy sprawa stała się bezprzedmiotowa? 105 KPA.
  • Postanowienia w toku postępowania – różnica między decyzją a postanowieniem i zaskarżalność postanowień.
7. Zmiana, uchylenie i wygaśnięcie decyzji – kiedy i na jakiej podstawie?
  • 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej jako szczególna podstawa zmiany lub uchylenia decyzji w sprawach pomocy społecznej.
  • Zmiana lub uchylenie decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody – zmiana przepisów prawa, zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej oraz pobranie nienależnego świadczenia.
  • Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji w razie marnotrawienia świadczeń, dysproporcji między dochodem a sytuacją majątkową oraz odmowy złożenia oświadczenia o stanie majątkowym.
  • Zmiana decyzji na korzyść strony – czy wymagana jest zgoda strony?
  • 154 KPA – zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa.
  • 155 KPA – zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo; przesłanki zgody strony, interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
  • Relacja art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej do art. 154–155 KPA oraz znaczenie art. 163 KPA.
  • 162 KPA – stwierdzenie wygaśnięcia decyzji: kiedy decyzja stała się bezprzedmiotowa albo strona nie dopełniła warunku?
  • 113 KPA – sprostowanie błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek; granica między sprostowaniem a merytoryczną zmianą decyzji.
  • Jak dobrać rozstrzygnięcie do zdarzenia, które nastąpiło po wydaniu decyzji? Zmiana treści decyzji, uchylenie uprawnienia, wygaśnięcie decyzji czy odrębne postępowanie?
8. Zwrot należności i nienależnie pobranych świadczeń
  • 104 ustawy o pomocy społecznej – ustalanie wysokości należności podlegających zwrotowi i terminów ich zwrotu w drodze decyzji.
  • Rozróżnienie decyzji zmieniającej lub uchylającej decyzję przyznającą świadczenie od decyzji ustalającej obowiązek zwrotu należności.
  • Odstąpienie od żądania zwrotu, umorzenie należności, odroczenie terminu płatności i rozłożenie na raty.
  • Potrącenia z bieżących świadczeń i dochodzenie należności w trybie egzekucji administracyjnej – podstawowe zagadnienia.
9. Odwołania i nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji
  • Odwołanie od decyzji i zażalenie na postanowienie – terminy, tryb wniesienia i obowiązki organu pierwszej instancji.
  • Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania i skutki uzyskania przez decyzję ostateczności.
  • Wznowienie postępowania – przesłanki z art. 145 i nast.
  • Stwierdzenie nieważności decyzji – przesłanki kwalifikowanych wad z art. 156 i nast.
  • Rozróżnienie zwykłej zmiany decyzji od wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności.
10. Analiza przypadków z praktyki OPS/CUS
  • Zmiana sytuacji dochodowej osoby pobierającej świadczenie – jaki tryb zastosować?
  • Zmiana sytuacji osobistej strony i ustanie przesłanek przyznania świadczenia.
  • Marnotrawienie przyznanej pomocy lub ujawnienie dysproporcji między dochodem a majątkiem.
  • Odmowa złożenia oświadczenia o stanie majątkowym – konsekwencje procesowe i materialnoprawne.
  • Ujawnienie pobrania świadczenia nienależnego – relacja zmiany/uchylenia decyzji do postępowania o zwrot.
  • Błąd w decyzji – kiedy wystarczy sprostowanie, a kiedy konieczna jest zmiana lub zastosowanie innego trybu?

Karol Jasiak

Prawnik i pracownik socjalny z ponad 29-letnim doświadczeniem w pomocy społecznej na szczeblu gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Ekspert łączący wieloletnią praktykę terenową z funkcjami zarządczymi (były kierownik OPS i PCPR oraz przewodniczący Zespołów Interdyscyplinarnych). Specjalizuje się w systemie przeciwdziałania przemocy domowej oraz procedurze „Niebieskie Karty”. Swoje kompetencje opiera na:- 15-letnim stażu jako mediator sądowy przy Sądzie Okręgowym w Poznaniu.- Ukończonym Studium Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie (Niebieska Linia).- Certyfikacji trenera Treningu Zastępowania Agresji (Amity) oraz III stopniu Terapii Skoncentrowanej na Rozwiązaniach. Obecnie ceniony trener i praktyk, prowadzący szkolenia dla kadr pomocy społecznej oraz programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc.