1. Czym jest skarga w rozumieniu KPA?
- 221–223 KPA – prawo składania skarg, wnoszenie skarg w
interesie własnym, publicznym lub innej osoby za jej zgodą oraz
obowiązek rozpatrywania skarg w granicach właściwości.
- 222 KPA – o kwalifikacji pisma decyduje jego treść, a nie
nazwa. Skarga, wniosek, prośba o interwencję, zastrzeżenie lub
„odwołanie” – jak rozpoznać charakter pisma?
- 227 KPA – katalog przykładowych przedmiotów skargi:
zaniedbanie, nienależyte wykonywanie zadań, naruszenie
praworządności lub interesów skarżących, przewlekłość i
biurokratyczne załatwianie spraw.
- Skarga powszechna a odwołanie od decyzji administracyjnej –
kiedy nie wolno zastępować trybu instancyjnego skargą z Działu VIII
KPA?
- Skarga na sposób obsługi, zachowanie pracownika, organizację
pracy OPS, zaniechanie działania lub sposób realizacji zadania –
przykłady kwalifikacji.
2. Kto jest właściwy do rozpatrzenia skargi? –
najważniejszy problem praktyczny
- 229 pkt 3 KPA i art. 18b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym –
właściwość rady gminy w sprawach skarg dotyczących działalności
wójta/burmistrza oraz kierowników gminnych jednostek
organizacyjnych, a także działalności gminnej jednostki
organizacyjnej.
- Rozróżnienie skargi na działalność OPS jako jednostki od skargi
na kierownika OPS oraz od skargi dotyczącej pracownika OPS –
znaczenie rzeczywistego przedmiotu zarzutów i sposobu ich
sformułowania.
- Skarga na pracownika jednostki – ustalenie, czy dotyczy
wykonywania zadań przez jednostkę, czy indywidualnego zachowania
pracownika; kiedy sprawa trafia do rady gminy, a kiedy możliwe jest
działanie przełożonego w ramach art. 232 KPA.
- 232 KPA – możliwość powierzenia przez organ właściwy
załatwienia skargi podległemu organowi lub kierownikowi jednostki
organizacyjnej, a w przypadku skargi na pracownika – przekazania
jej przełożonemu służbowemu z obowiązkiem załatwienia sprawy i
zawiadomienia organu.
- Rola komisji skarg, wniosków i petycji – art. 18b ust. 2–3
ustawy o samorządzie gminnym; komisja przygotowuje rozpoznanie, ale
rozstrzygnięcie należy do rady gminy.
- Skarga przekazana przez burmistrza, przewodniczącego rady lub
inny organ – kiedy stosować art. 231 KPA, a kiedy art. 232
KPA?
3. Przyjęcie skargi, wstępna kwalifikacja i
przekazanie – kiedy biegnie 7 dni?
- Przyjęcie i rejestracja pisma; prawidłowe ustalenie daty wpływu
do organu, sposób wniesienia, identyfikacja skarżącego i zakresu
zarzutów.
- Wstępna kwalifikacja pisma według art. 222 KPA oraz ustalenie,
czy skarga dotyczy jednego, czy kilku podmiotów lub różnych
obszarów działalności.
- 231 KPA – termin 7 dni dotyczy przekazania skargi przez organ,
który nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, organowi właściwemu
(albo wskazania właściwego organu) wraz z zawiadomieniem
skarżącego. Nie jest to ogólny termin na wstępną analizę każdej
skargi.
- 232 KPA – odrębny mechanizm: organ właściwy może przekazać
skargę do załatwienia organowi niższego stopnia, jeżeli nie dotyczy
ona jego działalności, a skargę na pracownika – jego przełożonemu
służbowemu. Nie należy utożsamiać tego z przekazaniem z powodu
niewłaściwości z art. 231 KPA.
- Skarga dotycząca kilku zagadnień – rozdzielenie wątków i
przekazanie właściwym podmiotom bez utraty kontroli nad
terminami.
- Skarga anonimowa lub niepodpisana – podstawowe zasady
przyjmowania i pozostawiania bez rozpoznania w świetle przepisów
Działu VIII KPA i przepisów wykonawczych.
4. Czynności wyjaśniające – jak zbadać skargę, żeby
odpowiedź była rzetelna?
- Określenie przedmiotu badania: rozpisanie skargi na konkretne
zarzuty, zdarzenia, daty i osoby.
- Jak uzyskać wyjaśnienia od kierownika OPS lub pracownika,
którego dotyczy skarga? Zakres pytań, termin, forma i
dokumentowanie stanowiska.
- Jakie dokumenty i informacje zgromadzić, aby móc ocenić każdy
zarzut? Notatki służbowe, korespondencja, rejestry, dokumenty
organizacyjne i wyjaśnienia osób uczestniczących w zdarzeniu.
- Bezstronność i unikanie sytuacji, w której osoba, której
dotyczy skarga, samodzielnie ocenia zasadność własnego
działania.
- Jak odróżnić ustalenia potwierdzone dokumentami od twierdzeń
skarżącego i wyjaśnień pracownika? Jak nie dopisywać faktów,
których nie zweryfikowano?
- Zakres informacji przekazywanych skarżącemu oraz sposób
formułowania odpowiedzi, gdy część informacji dotyczy spraw
pracowniczych lub wewnętrznej organizacji jednostki.
- 225 KPA – ochrona prawa do składania skarg i zakaz narażania
skarżącego na uszczerbek z powodu wniesienia skargi.
5. Terminy w postępowaniu skargowym – od jakiej daty i
jak je obliczać?
- 237 § 1 KPA – skargę należy załatwić bez zbędnej zwłoki, nie
później niż w ciągu miesiąca. Ustalenie, kiedy skarga wpłynęła do
organu właściwego do jej załatwienia oraz jak traktować obieg pisma
między urzędem gminy a OPS.
- 237 § 2 KPA – szczególny obowiązek informacyjny wobec posłów,
senatorów i radnych: zawiadomienie o sposobie załatwienia, a gdy
potrzebne są dowody, informacje lub wyjaśnienia – także o stanie
rozpatrzenia, najpóźniej w ciągu 14 dni od wniesienia lub
przekazania skargi.
- 57 KPA – obliczanie terminów: terminy w dniach, tygodniach i
miesiącach; dzień zdarzenia przy terminach liczonych w dniach;
koniec terminu miesięcznego w dniu odpowiadającym datą dniowi
początkowemu; brak takiego dnia w kolejnym miesiącu.
- 57 § 4 KPA – jeżeli ostatni dzień terminu przypada w sobotę lub
dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia, który
nie jest sobotą ani dniem wolnym. Przykłady obliczeń na konkretnych
datach.
- 237 § 4 w związku z art. 36–38 KPA – co zrobić, gdy skargi nie
można załatwić w miesiąc: zawiadomienie o przyczynach zwłoki,
wskazanie nowego terminu i pouczenie o prawie do wniesienia
ponaglenia.
- Praktyczny kazus: skarga wpływa do urzędu gminy 15. dnia
miesiąca, a do OPS zostaje przekazana 20. dnia. Kiedy liczyć
miesiąc – zależnie od tego, czy urząd przyjął skargę dla organu
właściwego, czy też skarga została wniesiona do organu
niewłaściwego i dopiero następnie przekazana na podstawie art. 231
KPA.
6. Jak napisać prawidłowe zawiadomienie o sposobie
załatwienia skargi?
- Konstrukcja zawiadomienia: wskazanie podstawy i przedmiotu
skargi, zwięzłe przedstawienie przeprowadzonych czynności,
ustalenia i ocena zarzutów.
- Skarga zasadna, częściowo zasadna lub bezzasadna – jak
sformułować wynik rozpatrzenia, gdy zarzutów jest kilka i nie
wszystkie się potwierdziły?
- Jak uzasadnić bezzasadność skargi – odniesienie się do każdego
zarzutu, wskazanie ustaleń i przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń
skarżącego.
- Jak napisać zawiadomienie, gdy skarga dotyczy jednocześnie
pracownika i organizacji pracy OPS?
- 238 § 1 KPA – pouczenie o treści art. 239 KPA w zawiadomieniu o
odmownym załatwieniu skargi.
- Czego nie pisać: ogólników, ocen personalnych,
niezweryfikowanych twierdzeń, deklaracji o odpowiedzialności
pracownika bez podstawy oraz pouczenia sugerującego zwykłe
odwołanie od zawiadomienia.
7. Praktyczny schemat i omówienie
wzorów
- Przejście przez procedurę od wpływu skargi do wysłania
zawiadomienia.
- Analiza przykładowej skargi na pracownika socjalnego, skargi na
kierownika OPS i skargi dotyczącej organizacji działalności
jednostki.
- Omówienie pakietu wzorów dokumentów i najczęstszych błędów
proceduralnych.
- Pytania uczestników